DNS چیست؟ راهنمای ساده برای درک سیستم نام دامنه

DNS مخفف عبارت Domain Name System است و به معنای «سیستم نام دامنه» می‌باشد. این سیستم یکی از ارکان اساسی اینترنت است که به ما این امکان را می‌دهد بدون نیاز به به‌خاطر سپردن اعداد پیچیده، به سادگی به سایت‌های مورد نظر متصل شویم.

چرا DNS لازم است؟

هر سایت در اینترنت یک آدرس عددی منحصربه‌فرد به نام آدرس IP (مثلاً 192.168.1.1) دارد. این آدرس برای کامپیوترها قابل درک است، اما برای انسان‌ها به‌خاطر سپردن آن دشوار است. به همین دلیل، سیستم نام دامنه (DNS) طراحی شده تا به جای استفاده از اعداد، از نام‌های خوانا و ساده‌تری مانند radib.com استفاده کنیم.

در واقع، هر سایت هم یک نام دامنه (Domain Name) و هم یک آدرس IP دارد. هر دوی این‌ها می‌توانند برای دسترسی به سایت استفاده شوند، اما دامنه برای کاربران بسیار راحت‌تر است.

خرید سرور مجازی پرسرعت از رادیب، کلیک کنید

دستگاه DNS چه کاری انجام می‌دهد؟

DNS عملیاتی شبیه یک «دفترچه تلفن اینترنتی» انجام می‌دهد: زمانی که شما دامنه‌ای مانند radib.com را در مرورگر خود وارد می‌کنید، سیستم DNS این درخواست را دریافت کرده و آن را به آدرس IP مربوطه (مثلاً xxx.xxx.xxx.xxx) تبدیل (یا به اصطلاح resolve) می‌کند.

این فرآیند به‌صورت خودکار و در کسری از ثانیه انجام می‌شود. پس از یافتن آدرس IP صحیح، مرورگر شما می‌تواند با سرور مربوطه ارتباط برقرار کرده و صفحه مورد نظر را بارگذاری کند.

چگونه DNS کار می‌کند؟

وقتی برای اولین بار دامنه‌ای را وارد می‌کنید:

1. مرورگر شما از سرویس DNS درخواست می‌کند: «IP مربوط به radib.com چیست؟»
2. سرویس DNS این درخواست را بررسی کرده و آدرس IP مربوطه را پیدا می‌کند.
3. سپس این آدرس به مرورگر بازگردانده می‌شود و صفحه وب بارگذاری می‌شود.

نکته جالب اینجاست که سیستم‌های کامپیوتری (و حتی مرورگرها) پاسخ‌های DNS را برای مدتی کش (ذخیره موقت) می‌کنند. این یعنی اگر در بازه‌ی زمانی مشخصی (معمولاً چند دقیقه تا چند ساعت) دوباره همان سایت را باز کنید، دیگر نیازی به ارسال درخواست جدید به سرور DNS نیست — و این کار باعث افزایش سرعت بارگذاری می‌شود.

پخش اطلاعات DNS در سراسر جهان

سرورهای DNS در سراسر جهان با یکدیگر در ارتباط هستند و اطلاعات را به‌صورت سلسله‌مراتبی مدیریت می‌کنند. وقتی شما یک دامنه را از یک شرکت هاستینگ یا ثبت‌کننده دامنه خریداری می‌کنید، اطلاعات DNS آن (مانند نام سرورهای نام‌گذاری یا Name Servers) در سیستم جهانی DNS ثبت می‌شود.

این فرآیند ممکن است تا 48 ساعت طول بکشد تا در تمام نقاط جهان به‌روزرسانی شود — که به این زمان، دوره Propagation گفته می‌شود. پس اگر پس از تنظیم دامنه، سایت شما بلافاصله در دسترس نیست، نگران نباشید؛ این رفتار کاملاً طبیعی است.

جمع‌بندی

DNS یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های اینترنت است که امکان استفاده راحت از وب را برای میلیاردها کاربر فراهم کرده است. بدون آن، مجبور بودیم برای بازدید از هر سایت، دنباله‌ای از اعداد را به‌خاطر بسپاریم! درک کارکرد DNS نه‌تنها برای کاربران عادی، بلکه برای توسعه‌دهندگان و مدیران سایت نیز بسیار مفید است.